معرفی کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید

معرفی کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید

معرفی کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید 

آرون تی بک بنیانگذار شناخت درمانی در مقدمه کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید اینگونه نوشته است :

شناخت درمانگران متوجه شدند که برخی از سرنخ های حاکی از وجود مشکلاتی است که طرح واره ها در آنها نقش دارند. زمانی از بیماران درباره عوامل آشکارساز مشکلاتشان سوال میکنیم اغلب با چنین پاسخ هایی روبرو میشویم ، همیشه اینطور بوده ام ، همیشه این مشکل را داشته ام و از زمانیکه یادم می آید اینطور بوده ام.

تغییر طرحواره های کاری سخت و طاقت فرساست ، مولفه های شناختی ، رفتاری و هیجانی به تقویت طرحواره ها مشغول هستند در درمان باید به همه مولفه ها بپردازیم ، تغییر یک یا دو مولفه دردی را دوا نمیکند

کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید

زمانیکه اولین بار کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید را در ویترین یک کتابفروشی دیدم ذهنم سراغ کتابهای انگیزشی و موفقیت رفت و در دلم گفتم باز هم کتابی دیگر که میخواهد ما را به آرزوهایمان برساند !!! اما وقتی کتاب را مطالعه کردم با بخشهایی از متن این کتاب که بیانگر حالات و احساسات درونی خودم بود ارتباط برقرار کردم. محتوای این کتاب دقیقا بر روی نقاط حساس شخصیت ما دست میگذارد که از رسیدگی به آن و بهبود آن فرار میکنیم اما این تاریکیها دائما ما را اذیت میکنند.

تله های زندگی

موضوع اصلی کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید تله های زندگی است ، تله های زندگی چگونگی تفکر ، احساس ، رفتار و نحوه ارتباط ما با دیگران را تعیین میکنند ، این تله ها به احساسهای شدیدی مثل عصبانیت ، غمگینی و اضطراب دامن میزنند حتی زمانیکه در زندگی اوضاع بر وفق مراد است و بازهم ممکن است قادر به لذت بردن از زندگی نباشیم.

” رهایی از تله های زندگی مستلزم این است که همواره با مشکلات خود رویارو شوید “

تغییر تله های زندگی کار بسیار سخت و طاقت فرسایی است ، تله زندگیست الگو یا مضمونی است که در دوران کودکی شکل گرفته است و خودش را در طول زندگی به فرد تحمیل میکند اگر در دام تله های زندگی اسیر شده باشید ارمغان شما در بزرگسالی بازآفرینی شرایط دوران کودکی است ، همان شرایطی که برای شما آسیب زا و مشکل آفرین بوده است.

تله های زندگی خود آسیب رسان هستند بیماران مثل پروانه ایی به دور شمع میگردند ، دائما به سمت شرایطی جذب میشوند که به گذشته زندگیشان شباهت بسیاری دارد. تله زندگی تمام ابعاد زندگی یک فرد را زیر سیطره نفوذ خود دارد.

نویسندگان این کتاب جفری یانگ و ژانت کلوسلو از صاحب نظران حوزه درمانی معروف به شناخت درمانی هستند . این کتاب به شناسایی و دلیل ۱۱ الگوی رفتاری مخرب و تکراری در شخصیت ما انسانها اشاره میکند که همگی این الگوها خودانگاره ایی منفی در ما بوجود میاورند. الگوهایی که از دوران کودکی در وجود ماشکل گرفته و مبنایی برای ارزیابی خودمان در بزرگسالی هستند.

ما دردوران کودکی به شیوه های متفاوت آسیب دیده ایم : ” طردشدن ، انتقاد ، بدرفتاری ، بی توجهی و محرومیت هیجانی و توجه و حمایت افراطی و بیش از حد و…. ” تله ها و طرحواره های ذهنی ما را شکل داده اند. بعد از طی کردن دوران کودکی و ترک خانه پدری با ایجاد موقعیتها یا انتخاب افراد به بازآفرینی همان شرایط تلخ اولیه دوران کودکی میپردازیم و شاید به  دلیل همین تداوم تله ها و طرحواره های زندگیست که در دستیابی به اهداف زندگی ناکام میمانیم.

طرحواره درمانی

به عقیده فروید ما تمایل داریم دردها و رنجهای دوران کودکیمان را کماکان زنده نگه داریم. فروید به این پدیده اجبار به تکرار میگفت. فردی که در کودکی مورد آزار جنسی قرار گرفته در بزرگسالی ممکن است در دام روابط آشفته و بی هدف بیفتد. یا کودکی در کودکی تحت سلطه دیگران بوده ممکن است در بزرگسالی به شدت فردی کنترل کننده شود. در واقع در بزرگسالی شرایط و موقعیتهایی خلق میکنیم که مشابه شرایط بد دوران کودکیمان است و منظور از تله های زندگی یا طرحواره های زندگی تمام روشهایی است که باعث بازآفرینی شرایط کودکیمان میگردد.

این کتاب ابتدا با پرسشنامه ایی از تله های زندگی آغاز میگردد که با پاسخ به آن و بررسی و نمره گذاری این پرسشنامه ، هرشخص متوجه میگردد که در کدام تله های اصلی گرفتار است.سپس هر کدام از تله ها به تفکیک در هرفصل مطرح شده ، نشانه های آن بازشده و مراحل رهایی از تله های شخصیتی ذکر میگردد.

سه سبک مقابله ایی با تله های زندگی : تسلیم ، فرار و حمله

در واکنش تسلیم ما به دنبال بازآفرینی همان الگوهای رنج و درد دوران کودکی خود هستیم ،  تمام روشهایی که باعث بازآفرینی شرایط دوران کودکی میشود. طبق این سبک مقابله ایی ما هنوز همان کودکی هستیم که دنبال همان رنج و درد قدیمی میگردیم ، تسلیم شدن باعث میگردد دامنه شرایط ناگوار دوران کودکی به زندگی بزرگسالی کشیده شود ، اگر چه که به وجود تله خود اذعان داریم ، اما برای تغییرش چاره اندیشی نمیکنیم.

درواکنش فرار فرد در برابر حوزه آسیب پذیر زندگی خود دست به دامن فرار میزند ممکن است از همه روابط صمیمی کناره گیری کند و به هیچ کس اجازه ندهد با او صمیمی شود. فرار یکی از شیوه های مقابله با تله های زندگیمان است زمانیکه تله زندگی فعال میشود عواطف منفی مثل غم ، شرمساری ، اضطراب و خشم برما غلبه میکنند. با پناه بردن به فرار از درد ناشی از این هیجان ها می گریزیم. از آنجایی که روبرو شدن با مشکلات سخت شما را آشفته میکند بنابراین اصلا دوست ندارید با واقعیتهای تلخ و گزنده روبرو شوید.

در پیش گرفتن راه فرار به بهای از دست دادن زندگی هیجانی ما تمام میشود ، احساس از زندگیمان رخت بر خواهد بست ، مثل موجودی متحرک راه میرویم بدون اینکه لذت و درد واقعی را تجربه کنیم. به دلیل آنکه از روبرو شدن با مشکلات طفره میرویم. اغلب به اطرافیانمان آسیب میزنیم و موجبات آزردگی خاطر آنها را فراهم میکنیم.

در واکنش حمله به تله های زندگیمان حمله میکنیم ، تلاش میکنیم خودمان و دیگران را متقاعد کنیم که برعکس آنچه در ذهن ما میگذرد واقعیت دارد به عبارتی سر خودمان و دیگران را کلاه میگذاریم ، طوری رفتار ، احساس و فکر میکنیم که انگار موجودی برتر ، بی عیب و میرا از هر گونه اشتباهی هستیم.

برخی از افراد در برابر تله زندگی خود به این دلیل میجنگند که میتوانند با این کار در برابر آسیب های دوران کودکی ( مثل انتقاد ، عیب جویی ، شرمساری ) راه حلی را در پیش گیرند . حمله به تله های زندگی به تدریج دیگران را از ما جدا میکند برای اینکه انسان بی عیب و نقصی باشیم ، هزینه های گزافی میپردازیم ، یکی از هزینه های گزاف این شیوه این است که محبت و لطف دیگران را از دست میدهیم و آنها را از خودمان میرنجانیم.

افرادی که بر علیه تله های زندگیشان می جنگند ، به تدریج صمیمیت واقعی را از دست میدهند ، توانایی اعتماد کردن به دیگران را از دست میدهند و به همین دلیل آسیب پذیر شده و روابط عاطفی سالم از زندگیشان رخت بر می بندد.

چگونگی تغییر تله های زندگی

جفری یانگ در کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید اشاره میکند که تغییر تله های زندگی کاری بسیار دشوار است ، تغییر این تله ها مثل تغییر اعتیاد یا عادت های ناسازگار کاری بسیار سخت و طاقت فرساست ، به گفته جفری یانگ هر کدام از ما باید با تله های زندگی خود روبرو شویم ، مجبوریم به طور نظام مند هر روز تغییرات خود را مشاهده کنیم ، تغییر یک شبه رخ نخواهد داد و نیازمند تمرین مداوم است.

در ادامه کتاب انواع تله های زندگی و تغییر هر یک از آنها بر مبنای راهکارهای جفری یانگ با موضوع طرحواره درمانی مطرح شده است.

مروری اجمالی بر تله های زندگی

  1. تله رهاشدگی :

“من همیشه تنها هستم ، هیچ کس مرا دوست ندارد ، از تنهایی میترسم “

در تله رهاشدگی دائما حس میکنید که شاید دیگران شما را ترک کنند و ترس از تنها شدن شما را مجبور میکند به هرخواسته ایی تن بدهید.و به همین جهت به افراد نزدیک خود وابستگی پیدا میکنید.

در این تله این باور عمیقا در شما نهادینه شده که افراد مهم زندگی تان را دیر یا زود از دست خواهید داد و تا آخر عمر از نظر عاطفی تنها خواهید ماند . اگر افراد مهم زندگی تان بمیرند یا شما را تنها بگذارند باز هم این احساس یقه شما را رها نخواهد کرد و انتظار دارید شما را به حال خود رها کنند.

اگر در دام این تله افتاده باشید روابط عاشقانه شما به ندرت رنگ پایداری و آرامش را خواهد دید. تجربه های شما در این روابط دائم در مرز فاجعه قرار میگیرد اما باز هم به حال سابق باز میگردد.

2. تله بی اعتمادی :

کسانی که در گذشته عذاب بدرفتاری را کشیده اند ، روابط فعلیشان واقعا درد آفرین است و در روابط احساس راحتی نمیکنند. گمان میکنید که دیگران مخفیانه قصد دارند به شما آسیب بزنند. اگر رفتار فردی با شما خوب ، انسانی و احترام آمیز است در ذهن تان به دنبال این مسئله میگردید که انگار کاسه ایی زیر نیم کاسه است.

بدرفتاری و بی اعتمادی فرد را در حالت گوش به زنگی قرار میدهد و او همیشه در حالت دفاعی خواهد بود هرگاه کسی با شما آشنا شود شما منتظرید که اتفاق بدی برای شما رخ دهد.

” اگر در دوران کودکی با شما بدرفتاری کرده اند ، شما را دست انداخته اند ، تحقیر شده باشید یا ازاعتماد شما سواستفاده کرده اند در معرض این تله زندگی قرار گرفته اید. “

در این تله دائما در ترس این هستید که دیگران به شما آسیب میزنند. یا ممکن است سرتان کلاه برود. به دیگران اجازه نمیدهید با شما صمیمی شوند و همیشه نسبت به نیت دیگران مشکوک و بدگمان هستید.

۳٫ تله وابستگی :

برای انجام کارهایتان همیشه دست نیاز به سوی دیگران دراز میکنید.به دیگران اجازه میدهید برای شما تصمیم گیری کنند خودتان استقلال رای و نظر بخاطر ترس از طرد شدن از سوی دیگران ندارید.

در این تله شما باور دارید آدم بی عرضه ایی هستید و نمیتوانید گلیم خود را از آب بیرون بکشید ، به همین دلیل دست نیاز به سوی اطرافیان دراز میکنید اعتقاد دارید که اگر دیگران کمکشان را دریغ کنند نمیتوانید زنده بمانید. تصوری که از خودتان در ذهن دارید مثل تصویر کودک خردسالی است که ناگهان وارد دنیای بزرگسالان شده است و برای انجام هرکاری مجبور است با گریه کردن از مادرش کمک بطلبد.

” والدینی که نتوانسته اند نیازهای طبیعی وابستگی را به خوبی برآورده سازند یا والدینی که رفتاری استقلال طلبانه طبیعی فرزندشان را سرکوب کرده اند باعث شکل گیری تله زندگی وابستگی میشوند.”

۴٫ محرومیت هیجانی :

محرومیت هیجانی مثل این است که در زندگی به دنبال گمشده ایی میگردید. نوعی احساس پوچی و معناباختگی دامن گیر شما میشود. بهترین تصویر از محرومیت هیجانی کودکیست که والدین او از او غافل شده اند ، حسی از تنهایی ، محرومیت و بی پناهی ، حسی از غم و دلتنگی و اینکه بر پیشانی سرنوشت شما مهر تنهایی و بی پناهی زده شده است.

” ریشه شکل گیری محرومیت هیجانی را باید در فردی جستجو کرد که مسئول اصلی محبت به کودک است.اگر کودک کمتر از حد محبت دریافت کند آنگاه سروکله محرومیت هیجانی پیدا خواهد شد “

۵٫ طرد اجتماعی :

افرادی که تله زندگی طرد اجتماعی دارند ، احساس اولیه شان تنهایی است ، آنها احساس میکنند که از دنیا کنار گذاشته شده اند چون فکر میکنند یا خیلی با دیگران فرق دارند یا اینکه اصلا دلربا و جذاب نیستند.

طرد اجتماعی میتواند به شیوه های مختلف خودش را نشان دهد ، ممکن است شخص مردم آزار یا قلدری باشید ، ممکن است فردی تنها و منزوی باشید ، ممکن است همیشه در حاشیه قرار گرفته اید و عضو هیچ گروه یا جمعی نیستید.

احساس میکنید با بقیه فرق دارید. در جمعهای دیگران ناخواستنی هستید پذیرفته نمیشوید. حس تعلق خاطر به گروه دوستان در شما رشد نکرده است. حس میکنید فردی زشت و ضعیف و بی قدر و منزلت هستید و در موقعیتهای اجتماعی سخت احساس حقارت میکنید.

۶ . نقص و شرم :

احساس میکنید پر از عیب و ایراد درونی هستید. میترسید که عیبهای شما برملا شود. احساس بی ارزشی و تقصیر دارید.حس مکینید دیگران شما را تحویل نمیگیرند و طردتان میکنند.

بیشترین احساسی که با این تله فعال میشود شرمساری است ، شرمساری از برملا شدن عیب ها و ایرادها ، بنابراین از آنجا که حس شرمساری سخت دردناک و تحمل ناپذیر است دست به هرکاری میزنید تا احساس شرمساری نکنید. به همین جهت فردی که به این تله مبتلا شده دست به پنهان سازی عیبها و نقصهای خود میزند.

” عامل اصلی در شکل گیری این تله عیب ها و نقص های واقعی فرد نیستند بلکه عامل اصلی را باید در احساسی دنبال کنیم که والدین و سایر اعضای خانواده در فرد ایجاد کرده اند “

۷٫ معیارهای سختگیرانه :

در دوران کودکی از شما انتظار میرفته بهترین باشید و ذره ایی از معیارهایتان عدول نکنید. هیچ چیز شما را راضی نمیکند و به همان اندازه که به خود سخت میگیرید به دیگران هم سخت میگیرید.

افرادی که در دام این تله زندگی افتاده اند احساس اصلیشان این است که تحت فشارند ، هیچ گاه روی آرامش را نمی بینند و از زندگی لذت نمیبرند. همیشه به خودشان سخت میگیرند که پیشرفت کنند. دائم میجنگند که بهترین باشند. حتی برای انتخاب شریک زندگی هم معیارهای سخت گیرانه ایی دارند و همیشه در جستجوی ناکجاآباد هستند. باید در همه چیز بهترین باشند : ” بهترین خانه ، بهترین کار ، بهترین لباس ، بهترین فرزند

” معیارهای سخت گیرانه بهای سنگینی دارند ، فرصت شادی و رضایت در زندگی را از شما میگیرند “

( با کلیک روی این نوشته فایلهای صوتی دوره کمالگرایی را بررسی نمایید )

تله زندگی آسیب پذیری

در این تله زندگی هر لحظه احساس میکنید که فاجعه ایی در راه است و فکر میکنید در اثر بروز حوادث فاجعه بار ، راهکارهای شما نمیتوانند گره گشا باشند.

مهم نیست که وضع مالی شما چگونه است و چقدر درآمد دارید شما در هر حال نگران هستید. تصور میکنید مرز باریکی بین ثروتمندی و فقر وجود دارد شما هر لحظه احتمال میدهید که تمام سرمایه ها خود را بر باد بدهید و به دام فقر بیافتید.

” متداول ترین دلیل شکل گیری تله زندگی آسیب پذیری ، داشتن والدینی است که خودشان همین مشکل را دارند. براساس فرآیند الگوگیری و مدلسازی این تله زندگی در ذهن شما حک شده است.”

تله زندگی شکست

شما احساس میکنید در مقایسه با افراد همسن و سالتان شکست خورده اید.اگر در دام این تله افتاده باشید حس شکست خوردگی و ناموفق بودن ممکن است دامن شما را بگیرد. افرادی که گرفتار تله شکست هستند احساس میکنند در قبال استعداد و تلاش هایشان چندان موفق نیستند. وضعیت زندگی آنها با حس درونی شکست نیز تقریبا همخوان است. افرادی که به پیشرفتهای بزرگ دست یافته اند اما از درون احساس میکنند موفق نیستند.

تله زندگی اطاعت

احتمالا فکر میکنید که از آن دسته افراد خوش برخورد و خوش مشرب هستید اما ممکن است اینگونه نباشد . از آنجایی که سخت طالب نظر مثبت دیگران هستید و به هر قیمتی که شده از مشاجره طفره میروید پس طبیعتا زود با دیگران به تفاهم میرسید ، نمیتوانید در مقابل افراد پرتوقع و خودخواه بایستید ، بار مسئولیتها در محیط کار به دوش شما می افتد و نمیتوانید از دیگران تقاضای کمک کنید.

تله اطاعت باعث کاهش عزت نفس شما میگردد. احساس میکنید حق شما پایمال میشود و دیگران به شما اجحاف میکنند.

تله زندگی استحقاق

اگر شما گرفتار این تله شده باشید ، در قبال احساس های دیگران همدلی کمی دارید و احساس های دیگران روی شما کمتر اثر میگذارند خودتان را بالاتر از هر قانونی میدانید سیاستهای شما یک بام و دوهواست اگر دیگران کار اشتباهی مرتکب شوند باید تنبیه شوند و اگرشما مرتکب اشتباهی شدید هیچ کس نباید به شما بگوید بالای چشمتان ابروست. از آنجاییکه احساس حق به جانبی دارید بنابراین بدون احساس گناه هرکاری دلتان بخواهد انجام میدهید.

مهترین دلیل شکل گیری تله زندگی استحقاق این است که نیازهای یک فرد بیش از حد برآورده شده و هیچ گونه محدودیتی در زندگی را تجربه نکرده است.

 کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید توسط انتشارات ارجمند منتشر شده و در وبسایت انتشارات ارجمند و همچنین سایت آدینه بوک قابل تهیه است این کتاب توسط دکتر حسن حمیدپور ، الناز پیرمرادی  و ناهید گلی زاده ترجمه شده است.

روانشناس

اگر این مطلب برای شما مفید بود آن را بادوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code