تفکر همه یا هیچ یا تفکر دوقطبی سیاه و سفید و روشهای برخورد با آن ؟

تفکر همه یا هیچ یا تفکر دوقطبی سیاه و سفید و روشهای برخورد با آن ؟

تفکر همه یا هیچ یا تفکر دوقطبی سیاه و سفید و روشهای برخورد

با آن

تفکر همه یا هیچ یا تفکر سیاه و سفید ، خطای شناختی دیگریست که در این مقاله بررسی خواهیم نمود. پیش از این هم در مقالات دیگر سایت به بررسی انواع خطاهای شناختی ، موضوع شناخت درمانی و خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن امور پرداخته بودیم و این بار یکی از رایج ترین خطاهای فکر به نام تفکر همه یا هیچ ( Black and white thinking ) را بررسی خواهیم کرد.

 

تفکر همه یا هیچ

 

تفکر همه یا هیچ اساس کمالگرایی 

یا باید کاری را بصورت کامل و دقیق انجام دهم یا هرگز به سراغ آن کار نمیروم. یا باید در امتحان نمره بالا بیاورم یا قید این امتحان را خواهم زد.در این تفکر هر چیزی یا کامل و صد در صد بدون عیب و نقص است یا صد در صد عیب و ایراد دارد. تفکر همه یا هیچ اساس کمالگرایی یا بی نقص گراییست.

افرادی که دچار این طرز فکر هستند از هر اشتباه و خطایی هراس دارند. زیرا با جزئی ترین خطا خودشان را ناتوان میپندارند.

 

نمونه هایی از تفکر همه یا هیچ 

 

امتحانات پایان ترم را داده اید و همه نمرات خوب شده و فقط در یک درس مردود گشته اید ، تفکر همه یا هیچ شما را به این نتیجه میرساند که همه تلاشهایی که برای درس خواندن کرده اید و همه نمرات خوب قبلی بی ارزش و غیر مفید است.

 

شما رژیم غذایی دارید و یک روز صبح نان خامه ایی پرچرب میخورید. بخاطر تفکر همه یا هیچ اینگونه فکر میکنید که رژیم امروز خراب شد و کلا امروز من بهم ریخت. به جای اینکه بقیه روز رژیم خود را رعایت کنید ، باز هم غذای چرب و مواد شیرین مصرف میکنید و استدلال شما هم این است که آب از سر گذشته.

 

شما برنامه ریزی کرده اید که صبح ساعت ۷ صبح بیدار شوید و یکساعت ورزش کنید ، بنا به دلیلی خواب افتادید و ساعت ۱۰ صبح بیدار شدید بخاطر این خواب افتادن ، تمام برنامه روزانه خود را نادیده میگیرید.

 

صاحب یک کسب و کار ، چند ماهیست که دچار افت درآمد و سوددهی شده ، به دلیل این موضوع خودش را فردی ناتوان و شکست خورده میداند. او فکر میکند که باید همیشه بهترین و بالاترین درآمد و سودآوری را داشته باشد و اگر اینگونه نبود پس او ناتوان است.

 

مادری که به شدت با چیپس و پفک مخالف است دائما به فرزند خود تاکید میکند که هرگز نباید چیپس و پفک بخورد و این مواد برایش بسیار مضر است. در اینجا هم باز یک نگاه مطلق گرایانه و سیاه و سفید را شاهد هستیم.

 

تفکر همه یا هیچ

 

در تفکر همه یا هیچ در ذهن ما چه میگذرد 

ذهن ما در این شرایط وقایع را یا بصورت سیاه میبیند یا بصورت سفید و خاکستری و حد وسطی وجود ندارد. کافیست که گرفتار یک شکست یا یک نمره بد یا عملکردی ضعیف شویم در این حالت احساس بازنده بودن و بی لیاقتی به ما دست میدهد و همه دستاوردهای گذشته خود را نادیده میگیریم.

این اتفاق در بسیاری از مردم با ایراد گرفتن از ظاهر و چهره و اندامشان زیاد دیده میشود. مرد جوانی که صورت مناسب و معمولی دارد ولی بخاطر وجود یک جوش رو صورتش ، تصویر ذهنی مخدوش شده ایی از چهره اش ساخته و دچار ناامیدی و احساس بی ارزشی میشود.

 

مشکل اصلی این طرز تفکر چیست ؟

مشکل این خطای شناختی این است که شما یا خود را یا دیگری را فردی قدیس و عالی در نظر میگیرید و نسبت به او برآوردهای اشتباه دارید یا اینکه از او یا خودتان هیولایی میسازید که بی ارزش و نالایق است. یا موفق هستید یا شکست خورده ، یا ارزش دارید یا کلا بی ارزش هستید و مشکل اصلی این طرز فکر این است که ذهن ما تمایل بیشتری به منفی دیدن یک موضوع دارد تا جنبه های مثبت آن.

 

تفکر همه یا هیچ

 

درمقابل تفکر همه یا هیچ چگونه برخورد کنیم ؟

اول از همه واقع بین باشید

نمیتوانیم بدون اشتباه و خطا زندگی کنیم. باید این باور سالم را درخود ایجاد کنیم که هم ما مرتکب اشتباه و خطاهایی در زندگی شخصی یا در کسب و کار و تحصیل و روابط اجتماعی شده ایم و هم دیگران اشتباهاتی داشته اند و قطعا اگر قرار است که زندگی کنیم حتما اشتباهات دیگری هم خواهیم داشت. پس اشتباه کردن را فاجعه قلمداد نکنیم.

اهداف واقعی داشته باشیم

وقتی زیاد سختگیری کنیم و همه چیز را در قالب خشک نگاه کنیم با کوچکترین تمایز و تفاوتی این ماهستیم که بهم میریزیم و عصبی میشویم. به همین دلیل است که با خوردن یک شیرینی تمام رژیم غذایی خود را نادیده میگریم و فکر میکنیم که دیگر این رژیم گرفتن فایده ایی ندارد.

با استدلال با طرز فکر خود برخورد کنید.

هرگز زندگی فقط بین دو گزینه تنها وجود ندارد ، شما میتوانید در امتحانات خود موفق شوید ولی در یک درس هم نمره خوبی نگیرید یا حتی مردود شوید. مطلق گرایی و سیاه و سفید کردن هرگز آرامش خاطر برای ما ایجاد نمیکند و خراب کردن و اشتباه کردن در یک موضوع به معنی پایان کار ، یا خراب شدن همه چیز و فراموش کردن همه خوبیها و دستاوردهای گذشته نیست و زندگی هرگز بین دو گزینه موفق و شکست خورده نیست.

 

تفکر همه یا هیچ

 

اگر همه چیز را مطلق سیاه و سفید نگاه کنیم احتمالا باید همیشه در حالت افسردگی باشیم و هرگز طعم رضایت و آرامش را در زندگی نخواهیم چشید. افرادی که به این طرز فکر مبتلا هستند هرچقدر هم کارشان خوب باشد باز هم ناراضی هستند زیرا از کاملا خوب بودن فاصله دارند.

 

 

عزت نفس

اگر این مطلب برای شما مفید بود آن را بادوستانتان به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

آیتم های مشابه

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *