مرداد ۲۸, ۱۳۹۸

مراحل چندگانه تغییر مراجع در فرآیند تغییر رفتار

مراحل چندگانه تغییر مراجع در فرآیند تغییر رفتار

مراحل چندگانه تغییر مراجع در فرآیند تغییر رفتار

تغییر رفتار مراجع در روان درمانی مراحل گوناگونی دارد ، هر مرحله شامل دوره ایی زمانی و شامل انجام دادن تکالیف و تمرینهایی است ، مدت زمانیکه فرد باید برای طی نمودن هر مرحله صورت دهد متفاوت است اما در هر مرحله تکلیف مراجع این است که به تمریناتی متعهد باشد.

فرآیند تغییر رفتار در پروسه روان درمانی در شش مرحله صورت میگیرد :

پیش از تامل ، تامل ، آمادگی ، عمل و نگهداری و خاتمه

مرحله پیش از تامل در تغییر رفتار

این مرحله زمانیست که فرد هنوز کامل به مشکل خود آگاهی نیافته است یا شاید تا حدی به این درک رسیده که مشکلی شاید وجود داشته باشد اما خانواده ، دوستان و آشنایان فرد کامل به این موضوع واقف هستند که او مشکل دارد ،زمانیکه فردی در این مرحله به روان درمانگر مراجعه میکند تحت فشار اطرافیان ، خانواده ، همسر ، فرزندان و… به این کار مبادرت ورزیده است. در این مرحله یعنی مرحله پیش از تامل فرد فکر میکند که برای تغییر تحت فشار اطرافیان است. در واقع تحت فشار یا تهدید همسری که به طلاق تهدید کرده است یا کارفرمایی که او را به تنبیه تهدید کرده است ، به همین جهت مجبور است به تغییر روی بیاورد حتی ممکن است بخاطر این فشار تا حدی دست به تغییرات موقت بزند اما تصمیم و عزم جدی درونی برای تغییر ندارد.

فردی که در مرحله پیش تاملی در فرآیند تغییر رفتار قرار دارد معتقد است من مشکل خاصی ندارم شاید نقائصی داشته باشم اما اینها چیزهایی نیستند که واقعا نیاز به تغییر داشته باشند.

” مقاوت در برابر پذیرش مشکل مهمترین نشانه این مرحله است “

مرحله تامل در فرآیند تغییر رفتار

مرحله ایی که فرد میداند من مشکلی دارم و بطور جدی به این مشکل فکر میکند اما هنوز تعهد عملی برای رفع این مشکل ندارد گفتگوی فرد در این مرحله این است که ” من این ضعف را دارم و باید روی آن کار کنم “

شاخصه های اصلی مرحله تامل این است :

” آگاهی از جایی یا مسیری که باید بروید اما هنوز برای حرکت کردن ، شروع و طی کردن این مسیر تغییر آمادگی لازم ندارد “

تحقیقات نشان داده است که فرد میتواند تا یکی دوسال هم در این مرحله متوقف باشد. بدون اینکه عمل مشخصی انجام دهد. افرادی که زیاد فکر میکنند ، از تصمیم گیری ترس دارند ، وسواسی هستند ، معمولا زیاد در این مرحله گیر میکنند و فکر میکنند که تغییر را شروع کنند. راه حل این است که با گامهای کوچک کار را شروع کنند

مرحله سوم آمادگی

مرحله ایست که فرد تصمیم و نیت تغییر دارد ، و با رفتارهای کوچک کار را شروع میکند تغییرات رفتاری کوچک مثل اینکه امروز نیم ساعت کمتر از شبکه های اجتماعی استفاده کنم ، این هفته ده عدد سیگار کمتری مصرف کنم در این مرحله فرد رفتار آسیب زا و مشکل آفرین خود را کمتر میکند اما هنوز به ملاک عمل موثر نرسیده است این مرحله نیاز به هدفگذاری ، اولویت بندی و تعهد به یک برنامه خاص دارد.

مرحله چهارم عمل

مرحله اقدام است ، رفتارهایی و اقداماتی که به صورت جدی برای تغییر مشکل صورت میگیرد ، تغییر محیط ، دور شدن از موقعیتها ، تغییرات رفتاری مشخص و جدی از نشانه های این مرحله است. مرحله عمل نشان دهنده تغییر کامل نیست بلکه نشان دهنده رفتار مشکل آفرین است. مرحله عمل در تغییر رفتار مشکل آفرین برای مدت یک روز تا شش ماه طبقه بندی میگردد.

مرحله پنجم تغییر رفتار مرحله نگهداری

مرحله ایی که فرد تلاش میکند از برگشت یا بازگشت تغییر جلوگیری کند ، نگهداری به نوعی ایستایی و تداوم است. این مرحله حداقل از ۶ ماه تا حتی پایان عمر دسته بندی میگردد.

 

” نگهداشتن تغییررفتار و اجتناب از برگشت آن شاخص این مرحله است “

اگر فرد یا درمان جو قادر باشد رفتار مشکل آفرین را حداقل به مدت ۶ ماه ترک کند ، نشان دهنده این است که در مرحله نگهداری قرار دارد

مرحله ششم تغییر رفتار از سرگیری

اغلب افراد نمیتوانند در اولین تلاشهای خود تغییر پایدار صورت دهند زیرا زمانیکه فرد برای تغییر تلاش میکند برگشت به مراحل و از سرگیری آنها روی خواهد داد

پیشگیری ازبرگشت 

به نوعی آموزش مدیریت برخود است برای اجتناب از سرگیری و تقویت کردن مرحله نگهداری ترتیب یافته است.

در این مرحله درمان جو یا مراجع یا فردی که تا اینجا تغییر را طی کرده باید بداند که :

از بازگشت بعنوان یک پدیده طبیعی در تغییر آگاه باشد.

موقعیتهای پرمخاطره را شناسایی کند.

مقابله با امیال و وسوسه های بازگشت رفتار مشکل آفرین را بشناسد.

میانه روی و تعادل را در تغییر در نظر بگیرد.

تغییر رفتار

تغییر رفتار یک مدل مارپیچی دارد و نه یک مدل خطی 

پیش از این تصور میشد که تغییر مدل خطی است. اما مشخص شد که برگشت و از سرگیری تغییر یک قائده است. در الگوی مارپیچی تغییر این نکته مطرح میگردد که افراد میتوانند از تامل به مرحله آمادگی و سپس به مرحله نگهداری پیشروی کنند ، اما افراد بسیار زیادی در این مرحله بازگشت دارند و دچار احساس گناه ، احساس شرمندگی و تضعیف روحیه خواهند شد و مقاوتی در برابر تغییر مجدد رفتار خود دارند و باز به مرحله اول یا پیش از تامل باز میگردند.

تحقیقات نشان داده هشتاد درصد از افراد با درس گرفتن از اشتباهات خود باز قدم در مراحل تغییر گذاشته و مراحل را مجددا طی میکنند.

تغییر رفتار

مرحله خاتمه در تغییر رفتار

خاتمه زمانی روی میدهد که فرد دیگر هیچ وسوسه ایی در بازگشت به رفتار آسیب زا یا مشکل آفرین ندارد.

خودشناسی

تغییر

.

اگر این مطلب برای شما مفید بود آن را بادوستانتان به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

آیتم های مشابه

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *