شناخت درمانی چیست ؟

شناخت درمانی چیست ؟

آرون تی بک بنیانگذار شناخت درمانیست.اساس و پایه شناخت درمانی بر مفهوم افکارناسازگارانه و نگرشها و فرضهای اشتباه بنا شده است که به این افکار و نگرشهای اشتباه خطای شناختی میگویند. در واقع کار یک شناخت درمانگر به مراجع خود این است که به او کمک کند افکار اشتباه و خطاهای شناختی خودش نسبت به پدیده های بیرونی را بازبینی و اصلاح نماید.

شناخت درمانی چه کمکی به ما میکند ؟

همه ما الگوهای ذهنی ثابتی داریم که در هسته فکری ما نقش بسته است. با هر اتفاق بیرونی این الگوهای ذهنی با پیامهایی که از قبل دریافت کرده اطلاعات را تفسیر و ناخودآگاه به ما القا میکند که چه تفکری داشته باشیم ، چه احساسی بخاطر آن تفکر تجربه نماییم و در نهایت چه رفتاری را صورت دهیم.

اگر این نظام درونی ذهن ما باورهایی سالم و متعادل داشته باشد ما فکر مناسب ، احساس درست و رفتار شایسته ایی در مقابل پدیده ها و اتفاقات خوب یا بد بیرونی صورت میدهیم اما اگر این نظام اشکال داشته باشد نسبت به مسائل بیرونی ما دچار افکار اتوماتیک ناخوشایند خواهیم شد که این افکار ناخوشایند را خطاهای شناختی مینامند.

مثالی از یک خطای شناختی و تاثیر شناخت درمانی :

” شما به دوست خود تماس میگیرید که حالش را بپرسید و او پاسخ شما را نمیدهد ، یکی دوساعت بعد باز تماس میگیرید بازهم پاسخ نمیدهد . نگران میشوید به او پیامک میزنید و باز هم پاسخی دریافت نمیکنید .  یکی دو روز بعد تماس میگیرید بازهم پاسخ شما را نمیدهد تلگرام و واتزآپ را چک میکنید و میبینید که فعال و آنلاین است . پس قطعا متوجه تماسها و پیام شده و به هر دلیلی پاسخ شما را نداده . در این حالت چه فکری در ذهن شما نقش میبندد ؟

اگر فردی همیشه گفت و گوی درونی منفی با خودش داشته باشد به خودش برچسب میزند که من حتما آدم نالایق و بی ارزشی هستم که جواب من را نمیدهد یا من حتما مشکلی دارم یا شاید مطلبی درباره من شنیده که من را تحویل نمیگیرد.یا برعکس هر توهینی را به سمت طرف مقابل روا میدارد که اصلا این آدم نیست ، از اول هم بی معرفت بود ، به جهنم که جواب نمیده ، همون بهتر که باهاش قطع رابطه کنم و….

در هر دوحالت با دیدن این رفتار ، افکاری در ذهن فرد نقش میبنند که این افکار ناشی از باورهای مرکزی و الگوهای ذهنی اوست فردی که به خودش برچسب بی ارزشی و نالایقی میزند و  احساس نقص و ایراد در خود میکند و فکر میکند که حتما من مشکلی دارم یا از من ناراحته که جواب من نمیده ، گفت و گوی منفی درونشان ، همه خاطرات بد و ویژگیهای بدشان را بالا میاورد و حس میکنند که حقشان است که این برخورد با آنها صورت بگیرد دچار خطای شناختی شده است و فردی که برعکس با تمام وجود همه توهینها را به سمت نفر مقابل میفرستد هم دچار خطای شناختی است.

افکار اتوماتیک ناخوشایند چیست ؟

افکار اتوماتیک ناخوشایند یا ( Automatic Negative Thought ) یا به اصطلاح ANT افکاریست که به صورت ناخودآگاه در ذهن ما ایجاد میشود و جهتگیری احساسی و رفتاری ما را نسبت به وقایع مشخص میسازد.

شناخت درمانی

نکته مهم شناخت درمانی :

مهمترین اصل در شناخت درمانی این است که احساس منفی یا احساس مثبت ما ناشی از اندیشه منفی یا اندیشه مثبت است. غم و افسردگی بخاطر تفکریست که خود را شکست خورده میداند. احساس نگرانی ناشی تفکر به خطرات آینده است. احساس حقارت بخاطر فکر مقایسه خودمان با دیگران پدید میاید.احساس درماندگی ناشی از این است که فکر میکنید این وضعیت دشوار دائما ادامه میابد.

افکار منفی ما باعث احساس ناخوشایند ما شده و ما فکر میکنیم این شرایط دائمی است و ادامه میابد و قطعا این طرزی فکری منفی و ناسالم است. داشتن افکار منفی کاملا طبیعی است اما اینکه یک فکر منفی درست یا نادرست باشد نکته مهمی است. افکار منفی نادرست و ناسالم منجر به احساسات منفی ما میگردند.

کار درمانگری که برمنبای شناخت درمانی عمل میکند چیست ؟

درمانگران شناختی به مراجع خود کمک میکنند افکار اتوماتیک ناخوشایند خود را تشخیص داده و با شناخت این افکار ، کنترل بیشتری بر طرز فکرشان و درنهایت احساسات خود داشته باشند. شاید نیاز باشد یک مراجع چندین جلسه زیر نظر درمانگر شناختی قرار گیرد تا به توانایی تسلط و مهار افکار ناخوشایند خود دست یابد.

در مقاله بعدی در مورد خطاهای شناختی و افکار اتوماتیک ناخوشایند صحبت خواهیم نمود.

اگر این مطلب برای شما مفید بود آن را بادوستانتان به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سلام
من علی انصاری هستم دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی به سایت من خوش آمدید.
با وارد کردن ایمیل خود، دوره صوتی رهایی از کمالگرایی + دو فصل اول کتاب زنجیرهای پنهان، برای شما ارسال خواهد شد.
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
تلفن همراه
( دوره صوتی رهایی از کمالگرایی + دو فصل کتاب زنجیرهای پنهان )
( تماس با من : 09384861093 - Amoozesh.Khodshenasi@gmail.com )