خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن امور چیست و چگونه با آن برخورد کنیم ؟

خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن امور چیست و چگونه با آن برخورد کنیم ؟

خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن امور چیست 

و چگونه با آن برخوردکنیم ؟

خطای شناختی ، خطایی فکری است که همه ما گاهی اوقات به آن دچار میشویم. خطای شناختی مانع از آن میشود که از تجربه های خود ارزیابی دقیق داشته باشیم و باعث نتیجه گیری و قضاوت شتاب زده در ما شده و در این حالت بدترین اتفاقات ممکن را تصور میکنیم.

 

خطای شناختی

 

خطای شناختی و برداشت اشتباه از واقعیت

برداشت اشتباه از واقعیت نتیجه اصلی خطای شناختی است. افکاری اتوماتیک و خودآیند به صورت ناخودآگاه در ذهن ما ایجاد میگردد در حالیکه خود ما بصورت ارادی نقشی در برنامه ریزی و ایجاد آنها نداشته ایم و اکنون هم نداریم و برحسب شکل گیری و تکرار الگوهای فکری در ذهن ما نهادینه شده و نسبت به یک واقعه بیرونی بلافاصله این افکار آشکار میگردد.

افکار اتوماتیک و خودآیند چگونه است ؟

ما دائما در حال تفکر هستیم و افکاری دائما در ذهن ما جریان دارند. افکار اتوماتیک ذهن ما یا نسبت به اتفاقات زمان حال واکنش نشان میدهند یا نسبت به وقایع گذشته در ذهن ما نتیجه گیری میکنند یا درباره اتفاقات آینده بصورت خودکار ، برخورد و تصمیم گیری میکنند.

 

خطای شناختی

 

نمونه ایی از تاثیر افکار اتوماتیک و خودآیند و یک خطای شناختی

فرض کنید شما فامیل و اقوام خود را برای یک میهمانی دعوت کرده اید. برای پذیرایی شام از آنها غذایی را که برای نخستین پخته اید در میز شام میگذارید. از اینکه این نخستین تجربه شماست به شدت احساس نگرانی دارید. در این حالت اگر دچار خطای شناختی باشید افکاری خودآیند واتوماتیک در ذهن شما به شکل زیر بوجود می آید :

 

بیشتر بخوانید...  همه انسانها اگرها و ایکاشهایی دارند بهتر است از اشتباهات گذشته فقط باید بیاموزیم

” اگر غذایی که پختم خوب نباشه چی میشه !!!”

” اگر بفهمن من دستپختم خوب نیست آبروم میره !!!”

” ایکاش امشب این غذا رو درست نکرده بودم…”

” خودم که فکر میکنم افتضاح شده و گند زدم امشب “

 

پس از صرف شام چند نفر از میهمانان به طرف شما می آیند و از غذای شما تعریف میکنند در این حالت اگر شما دچار خطای شناختی باشید افکاری اتوماتیک در ذهن شما نقش میبندد که

” این افراد فقط سعی میکنند برای دلخوشی من تعریف کنند در حالیکه در واقعیت غذا خیلی افتضاح بوده و برای اینکه ناراحت نشم از این حرفها میزنند “

در این موضوع شما دچار خطای شناختی خطای فاجعه آمیز دیدن امور  شده اید.

 

خطای شناختی

 

خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن امور چیست ؟

با این خطای فکری از کاه ، کوه میسازیم. یک حادثه منفی را به یک حادثه وحشتناک تبدیل میسازیم.

نمونه موردی اول از خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن :

در یک میهمانی هستید و سر میز شام به ناگهان دست شما به پارچ آب خورده و سفره خیس میشود. در آن زمان شما فکر میکنید که آبروی شما رفته و همه حاضران پای سفره شما را فردی بی کفایت و نالایق و بی عرضه قضاوت میکنند.

نمونه موردی دوم از خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن :

شما نامزد خود را برای شام دعوت میکنید برای اینکه امشب با پدر و مادرتان شام در کنار هم باشید. اما نامزد شما این دعوت و بودن در کنار پدر و مادر شما را رد میکند. شما فکر میکنید که دیگر شما را دوست ندارد و شاید به این نتیجه رسیده که نامزد شدن با شما اشتباه بوده و در پی کم کردن وقطع کردن رابطه است.

نمونه موردی سوم از خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن :

شما رژیم غذایی دارید و یک شب در جشن تولد دوست خود یک کیک خامه ایی میخورید تصور میکنید که خورد کیک خامه ایی تمام رژیم غذایی شما و همه زحمات قبلی شما را برباد داده است.

 

بیشتر بخوانید...  تمایل به زیاده خواهی ، تله بزرگ نیمه کاره رها شدن اهداف

خطای شناختی

 

پیامدهای این خطای فکری چیست ؟

خطای شناختی فاجعه آمیز دیدن امور یا ( Catastrophic Thinking ) باعث میشود در ذهنمان یک مشکل ساده را به یک مصیبت و بحران تبدیل کنیم. یک مخالفت ساده را به حساب اتمام رابطه و دست رد زدن به سینه بگذاریم و همه خاطرات خوبی که با نامزد خود داشتیم را فراموش کنیم.

یک اشتباه سر میز شام را ملاکی برای بی ارزشی و نالایق بودن خود تصور کنیم و دائم به این فکر کنیم که دیگران مانند دشمن در ذهن خود ما را دست و پا چلفتی خطاب میکنند و همه این اتفاقات و فجایع در ذهن ما رخ میدهد.

 

 

خطای شناختی

 

 

چگونه در برابر فاجعه آمیز دیدن امور عمل کنیم

به همان اندازه مشکل یا موضوع ایجاد شده بها قائل شوید. یک مشکل را به همه جنبه ها گسترش ندهید هر مشکل را در حد خودش بینید نه بزرگتر و نه کوچکتر از خود مشکل .

تمرین کنید در برابر یک واقعه بیرونی پیش از فاجعه سازی اندیشه های خود را بازتنظیم کنید.

به این فکر کنید که با ریختن پارچ آب در میهمانی ، آیا واقعا همه افراد میهمانی من را انسانی بی عرضه و نالایق خطاب میکنند ؟ آیا تا به حال در میهمانیهای دیگر مشابه این اتفاق رخ نداده و آیا واقعا همه آن افراد ، افرادی بی عرضه هستند ؟ آیا واقعا سایر افراد اینقدر به رفتار من عمیق و دقیق شده اند که در ذهنشان فقط به من و اشتباهم فکر میکنند و من را مورد قضاوت قرار میدهند ؟

تمرین کنید توضیحات وحشت آور را کم کنید و مدارک و نشانه ها را در نظر بگیرید.

نامزد من امشب دعوت من و خانواده ام را رد کرده ، و این میتواند دلایل زیادی داشته باشد. بسیاری از شبها بوده که او دعوت ما را پذیرفته پس رد دعوت امشب او هیچ نشانی از این نیست که او قصد جدایی یا فاصله گرفتن از من داشته باشد.( کم کردن فاجعه و توضیحات وحشت آور )

آیا واقعا یک مخالفت از سوی نامزد و رد درخواست من به معنی پایان کار رابطه ماست ؟ بسیاری از اوقات در این چندماه که باهم در ارتباط بودیم او خواسته های من را رد کرده و رابطه ما به خوبی پیش رفته است. پس رد درخواست هرگز به معنی تمایل به جدایی نیست ( مدارک و نشانه ها را بررسی کردن )

 

بیشتر بخوانید...  خوش بینی چیست ؟ نگاهی به نظریه خوش بینی آموخته شده

 

کمال گرایی

.

 

عزت نفس

اگر این مطلب برای شما مفید بود آن را بادوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *